مکانیزم ممپول چیست؟
وقتی شما یک تراکنش در شبکههایی مثل اتریوم یا ترون ارسال میکنید، این تراکنش فورا وارد بلاک بعدی نمیشود. بلکه، اول به فضایی موقت به نام ممپول (Mempool) ارسال میشود. در واقع ممپول صف انتظار تراکنشهاست. در این صف تمام تراکنشهای تاییدنشده منتظر میمانند تا یکی از نودهای شبکه آنها را در بلاک بعدی ثبت کند. هر نود در شبکه، یک نسخه از ممپول خودش را دارد و تراکنشها را بر اساس کارمزد یا منابع مصرفی اولویتبندی میکند.
معمولا در شبکه اتریوم، تراکنشها بر اساس Gas Price یا همان کارمزدی که کاربر تعیین کرده، اولویت بندی میشوند. ماینرها و Validators ترجیح میدهند تراکنشهایی را انتخاب کنند که کارمزد بیشتری دارند، زیرا هر چه کارمزد تراکنش بالاتر باشد سود بالاتری برایشان خواهد داشت. در نتیجه اگر کارمزد تراکنش شما پایینتر از میانگین باشد، ممکن است زمان زیادی در ممپول باقی بماند. اما شرایط در شبکه ترون فرق میکند این شبکه برای انجام تراکنشها از منابعی به نام Bandwidth و Energy استفاده میکند. اگر مقدار این منابع کافی نباشد، تراکنش یا با تاخیر انجام میشود یا به طور موقت در صف باقی میماند تا منابع آزاد شوند.
در واقع ممپول مثل ایستگاه انتظار تراکنشهاست؛ هرچه شبکه خلوتتر و کارمزد تراکنش شما بالاتر باشد، تراکنش نه تنها زودتر به بلاکچین بعدی منتقل میشود و بلکه زود تر تایید خواهد شد.
دلایل کندی تراکنشها
کندشدن تراکنشها در شبکههای بلاکچینی بیشتر به ساختار شبکه و میزان ترافیک کاربران در زمان مشخص بستگی دارد. وقتی که تعداد تراکنشهای در حال ارسال افزایش میابد، ظرفیت هر بلاک برای ثبت تراکنشها محدود میشود و تراکنشهایی که کارمزد بیشتری دارند، در اولویت قرار میگیرند.
معیار این اولویتبندی در شبکه اتریوم، Gas Fee است. در شبکه اتریوم وقتی کاربر کارمزدی کمتر از میانگین کارمزدهای تراکنشهای در حال انجام شبکه انتخاب میکند، تراکنش او در صف انتظار یا همان ممپول میماند تا زمانی که یا ترافیک کمتر شود، یا ولیدیتوری حاضر شود آن تراکنش را تایید کند. هرچه تعداد تراکنشهای در حال انجام شبکه بیشتر باشد، این زمان انتظار طولانیتر خواهد شد.
تنظیم اشتباه Nonce، عامل دیگری است که گاهی باعث طولانی شدن زمان تایید تراکنش ها میشود. این عدد ترتیب تراکنشهای هر کاربر را مشخص میکند و اگر اشتباه تنظیم شود، ممکن است تراکنش جدید تا زمان تایید تراکنش قبلی در حالت معلق باقی بماند.
در شبکه ترون سرعت تراکنشها به مقدار منابعی مانند Energy و Bandwidth بستگی دارد. اگر این منابع کافی نباشند، تراکنش یا با تاخیر اجرا میشود یا به طور موقت در ممپول میماند تا منابع آزاد شوند.
همچنین، گاهی تاخیر در تایید تراکنشها به دلیل نودهایی است که کیف پول شما از آنها برای ارسال تراکنش استفاده میکند. اگر این نودها بیش از حد شلوغ شده باشند یا بهروزرسانی نشده باشند، حتی در زمان خلوتی شبکه هم ممکن است تراکنش شما بهکندی انجام شود.
در واقع، سرعت تایید تراکنشها ترکیبی از سه عامل است که این عوامل عبارتند از میزان ترافیک شبکه، کارمزدی که کاربر تعیین میکند و منابع یا نودهایی که تراکنش از طریق آنها ارسال میشود.
روشهای افزایش سرعت (Speed Up)
کند بودن تایید تراکنشها، در زمان شلوغی شبکه، یکی از مشکلات رایج در شبکههای بلاکچینی است. خوشبختانه، بسیاری از کیف پولها و پلتفرمها قابلیت Speed Up یا افزایش سرعت تراکنش را دارند. قابلیت Speed Up باعث میشود تا شما بتوانید با پرداخت کارمزد بالاتر، سرعت تایید تراکنشهایتان را افزایش دهید. در ادامه به بررسی روشهای افزایش سرعت تراکنش در اتریوم و ترون میپردازیم.
اتریوم
در شبکه اتریوم، معمولا افزایش سرعت تراکنشها توسط RBF یا Replace-By-Fee انجام میشود. در این روش شما تراکنش خود را با همان nonce اما با کارمزد بیشتر ارسال میکنید تا ولیدیتورها تراکنش شما را سریعتر تایید کنند.
کیف پولهایی مانند MetaMask یا Trust Wallet قابلیت Speed Up را بهصورت مستقیم در اختیار کاربران قرار میدهند.
برای انجام Speed Up، باید وارد بخش تراکنشها ولت خود شده، تراکنش معلق را انتخاب کنید و گزینه Speed Up را فعال کنید. در مرحله بعد باید کارمزد را بالاتر از مقداری که قبلا وارد کردهاید، وارد کنید. سیستم به طور خودکار همان تراکنش قبلی را با کارمزد جدید ارسال میکند.
در صورت پشتیبانی کیفپول شما از EIP-1559 ، میتوانید مقدار Max Fee و Priority Fee را تنظیم کنید تا تاثیر بیشتری بر اولویت تراکنش شما بگذارد.
ترون
در شبکه ترون، از Proof of Stake) PoS بهجای Proof of Work) PoW) استفاده میشود. در این شبکه، کاربران معمولا با استفاده از منابع Energy و Bandwidth تراکنشها را ارسال میکنند. برای افزایش سرعت تراکنش در ترون، میتوانید از دو راه استفاده کنید. یکی از این راه ها افزایش Fee Limit است. با تنظیم Fee Limit بالاتر، تراکنش شما منابع بیشتری برای تایید خواهد داشت و سریعتر تایید میشود. این تغییر معمولا از طریق کیفپولهایی مانند TronLink یا TronScan انجام میشود.
راه دوم فریز کردن TRX برای Energy است. یکی از ویژگیهای جالب ترون این است که کاربران میتوانند مقداری از TRX خود را فریز کنند تا Energy رایگان به دست آورند. این Energy برای انجام تراکنشها مورداستفاده قرار میگیرد و باعث میشود تراکنشهای شما سریعتر و کمهزینهتر تایید شوند.
اگرچه ترون برای افزایش سرعت تراکنشها به روشی مشابه اتریوم نیاز ندارد، فریز کردن TRX و افزایش Fee Limit باعث میشود تراکنشها در کمترین زمان تایید شوند.
لغو تراکنش (Cancel)
گاهی ممکن است به دلایل مختلف بخواهید تراکنشی که هنوز تایید نشده را لغو کنید. در ادامه نحوه لغو تراکنش در دو شبکه اتریوم و ترون را بررسی میکنیم.
در شبکه اتریوم قابلیت لغو تراکنش وجود ندارد. در واقع نمیتوانید تراکنش ارسال شده را به طور کامل لغو کنید. اما قابلیتهایی وجود دارد که میتواند شبیه به لغو تراکنش عمل کند.
یکی از روشها، ارسال تراکنش جدید با همان nonce اما با کارمزد بالاتر است. این کار باعث میشود که تراکنشی جدید با همان شناسه (nonce) قبلی بهجای تراکنش قبلی قرار بگیرد و تراکنش قبلی کنار گذاشته شود. به این روش Replace-By-Fee گفته میشود.
برای این کار، باید همان تراکنش را با کارمزد بالاتر ارسال کنید. توجه کنید که این روش زمانی کاربردی است که تراکنش شما هنوز تایید نشده و در ممپول معلق است.
همچنین در شبکه ترون، مشابه اتریوم، امکان لغو یک تراکنش پس از ارسال آن وجود ندارد. اگر تراکنش شما در صف انتظار است و هنوز در شبکه منتشر نشده، تنها راه برای لغو آن ارسال تراکنش جدید با منابع بیشتر است. این روش منجر به تایید سریعتر تراکنش جدید و لغو تراکنش قبلی میشود.
از طرفی در ترون، تراکنشها مبتنی بر Energy و Bandwidth هستند. در نتیجه میتوانید به طور موقت Energy بیشتری فریز کنید که این کار باعث میشود که تراکنش جدید با منابع کافی ارسال و تایید شود.
نکات و احتیاطها
اگر چه قابلیتهای Speed Up و Cancel مفید هستند، اما استفاده از این امکانات بهدقت و آگاهی بالایی نیاز دارد. چند مورد از مهمترین نکات مربوط به Speed Up و Cancel عبارتاند از:
خطر ارسال تراکنش اشتباه با nonce تکراری
اگر برای Speed Up یا لغو یک تراکنش، مقدار nonce را اشتباه تنظیم کنید، ممکن است تراکنش جدیدی ارسال کنید که در صف تراکنشهای قبلی قرار بگیرد و نهتنها تراکنش قبلی شما انجام نمیشود، بلکه تراکنش جدید هم نادیده گرفته میشود. برای جلوگیری از این مشکل، نباید nonce تراکنش جدید با تراکنشهای قبلی شما همخوانی داشته باشد.
بررسی وضعیت تراکنش قبل از Speed Up یا Cancel
قبل از افزایش سرعت یا لغو تراکنش، وضعیت تراکنش خود را بررسی کنید. در برخی موارد ممکن است تراکنش شما به طور خودکار توسط شبکه پذیرفته شود و نیازی به افزایش سرعت نباشد.
برخی از کیف پولها امکان بررسی وضعیت تراکنش در ممپول را میدهند؛ استفاده از این ابزارها به شما کمک میکند تا تراکنش اضافی انجام ندهید.
هزینههای احتمالی
اگر چه Speed Up برای سریعتر کردن تراکنشها مفید است، اما معمولا هزینه بر است. افزایش کارمزد منجر به افزایش هزینههای شما میشود. بنابراین قبل از تغییر کارمزد، میزان هزینه آن را بررسی کنید.
استفاده از منابع به طور بهینه
اگر در شبکههایی مثل ترون هستید و قصد دارید از Energy یا Bandwidth استفاده کنید، باید منابع خود را به درستی مدیریت کنید. فریز کردن بیش از حد TRX برای به دست آوردن Energy میتواند منجر به کاهش منابع برای بقیه تراکنشها شود.در دنیای بلاکچین، سرعت تایید تراکنشها میتواند تحت تاثیر عواملی مثل شلوغی شبکه و میزان کارمزد قرار بگیرد. قابلیتهای Speed Up و Cancel به کاربران این امکان را میدهند که در مواقع ضروری، تراکنشهای معلق خود را سریعتر تایید یا لغو کنند.
با این حال، استفاده از این امکانات نیازمند دقت و توجه به نکات مختلف است. همیشه قبل از اقدام به تغییرات، وضعیت تراکنش خود را بررسی کرده و از هزینهها و منابع خود بهطور بهینه استفاده کنید.
سوالات متداول
- چطور میتوانم سرعت تراکنش خود را در اتریوم افزایش دهم؟
برای افزایش سرعت تراکنش در اتریوم، میتوانید از گزینه Speed Up در کیف پولتان استفاده کنید. این گزینه منجر میشود تا تراکنش معلق خود را با همان nonce اما با کارمزد بالاتر ارسال کنید تا اولویت بیشتری در بلاکهای بعدی داشته باشد. - آیا در شبکه ترون هم میتوانم تراکنشها را سریعتر انجام دهم؟
بله در شبکه ترون میتوانید با افزایش Fee Limit یا فریز کردن TRX که منجر به جذب Energy میشوند سرعت تراکنشها را افزایش دهید. این روشها باعث میشوند تراکنش شما سریعتر تایید شود. - چه زمانی باید از گزینه Speed Up استفاده کنم؟
اگر تراکنش شما برای مدت طولانی در حالت Pending باقیمانده و تایید نشود، میتوانید از گزینه Speed Up استفاده کنید. این کار باعث میشود تراکنش شما با کارمزد بالاتر سریعتر در شبکه تایید شود. - آیا استفاده از Speed Up هزینه اضافی دارد؟
بله برای افزایش سرعت تراکنش با استفاده از Speed Up، باید کارمزد بیشتری بپردازید. این هزینه اضافی به مقدار Gas Fee در اتریوم یا Fee Limit در ترون بستگی دارد. - چگونه میتوانم مطمئن شوم که تراکنش من تأیید میشود؟
برای اطمینان از تایید سریع تراکنش، بهترین کار این است که کارمزد مناسب را برای شبکه تنظیم کنید. درصورتیکه تراکنش شما در ممپول گیرکرده باشد، میتوانید از گزینه Speed Up یا افزایش Fee Limit استفاده کنید. همچنین، قبل از ارسال تراکنشهای جدید، مطمئن شوید که Nonce تراکنش قبلی بهدرستی تنظیم شده باشد.
